logo Państwowej Inspekcji Sanitarnej

Prawidłowa postawa dziecka.

Od chwili rozpoczęcia nauki szkoła staje się miejscem wielogodzinnego przebywania w niej dziecka. Należy więc stworzyć dziecku optymalne warunki do nauki, nie ograniczające w znacznym stopniu jego naturalnej aktywności ruchowej. Brak ruchu wywiera niekorzystny wpływ na postawę ciała dziecka, która uwarunkowana jest wydolnością i siłą układu mięśniowego, a także naturalnymi krzywiznami kręgosłupa, ułożeniem głowy i kątem ustawienia kręgosłupa wobec miednicy. Potocznie ocenia się ją jako poprawną, estetyczną, bądź nieprawidłową ,złą.

 

Postawa ciała jest odzwierciedleniem fizycznego i psychicznego stanu dziecka.

Postawa ciała może zmienić się w ciągu dnia pod wpływem najróżnorodniejszych bodźców :

  • dobre samopoczucie, radość-pobudza do przyjęcia lepszej postawy ciała
  • zmęczenie, przygnębienie, złe samopoczucie sprzyjają wadom postawy ciała.      

O wadzie postawy mówimy w przypadku stwierdzenia asymetrycznego ustawienia głowy, asymetrii barków, asymetrii ustawienia miednicy, pogłębienia lub spłycenia naturalnych krzywizn kręgosłupa.

Pierwszy krytyczny okres tworzenia wad postawy przypada na 6-7 rok życia i nosi nazwę okresu szkolnego. Źródła tych niekorzystnych zmian upatrujemy w nowych dla dziecka warunkach szkolnych. Do najczęstszych czynników zaburzających postawę ciała w tym okresie zalicza się:

  • długotrwałe siedzenie w ławce szkolnej
  • noszenie ciężkich plecaków/tornistrów
  • czynniki psychiczne (trema, lęk)
  • czynniki higieniczno- zdrowotne: za daleko od tablicy, złe oświetlenie, nieodpowiednia odzież i obuwie, nieodpowiednie do wzrostu ucznia krzesło i biurko, niekorygowane wady wzroku

            Najlepszą forma zapobiegania tym niekorzystnym stanom jest zachowanie równowagi pomiędzy nauką i wypoczynkiem. Wypoczynek dzienny to przede wszystkim gry sportowe, zabawy, aktywność ruchowa, na świeżym powietrzu. Warto inicjować ćwiczenia fizyczne wśród dzieci, które poprawiają nie tylko sprawność fizyczną, ale także mają istotny wpływ na prawidłowy rozwój ciała dziecka. O pomoc w doborze ćwiczeń można prosić nauczyciela wychowania fizycznego.

Zauważone przez rodziców jakiekolwiek nieprawidłowości w postawie ciała dziecka należy skonsultować z lekarzem, który może zalecić zajęcia korekcyjne. Rodzice Rodzice powinni zadbać o to, żeby dzieci w nich aktywnie uczestniczyły.

            Dziecko powinno mieć odpowiednie warunki do odrabiania lekcji, nie za ciężki tornister, wygodne obuwie i odzież.

 

Środowisko szkolne.

 

Plecaki/tornistry

Zanim Twoje dziecko pójdzie do szkoły, zwróć uwagę na ciężar plecaka. Dla ucznia do 13 roku życia ciężar plecaka szkolnego nie może przekroczyć 10% jego wagi.

Cechy dobrego plecaka:

  • lekki- niektóre plecaki , nawet bez zawartości , dużo ważą
  • zaopatrzony w regulowane, miękkie i szerokie szelki- regulacja pozwala na ścisłe przyleganie plecaka do kręgosłupa, a odpowiednio szerokie szelki nie wrzynają się w ramiona dziecka
  • usztywniona ścianka tylna, uwypuklona w dolnej części ze względu na naturalną krzywiznę kręgosłupa
  • przegródki w środku-umożliwia to równomierne rozłożenie zawartości plecaka oraz utrzymanie ładu i porządku.

Załadowany plecak/tornister powinien w jak najmniejszym stopniu zmieniać naturalny sposób chodzenia i stania dziecka. OK. 40% uczniów nosi do szkoły zbyt ciężkie plecaki. Spora część rodziców nie zwraca uwagi na zawartość plecaków . Skutkuje to pakowaniem przez dzieci „wyposażenia dodatkowego” (zabawki,kosmetyki, urządzenia do słuchania muzyki itp.).

W ogólnym rozrachunku ma to wpływ na zwiększenie wagi plecaka/tornistra.

Odpowiedni dobór zeszytów

Aby ograniczyć wagę plecaka naszego dziecka, zrezygnujmy z grubych zeszytów (np. 100-kartkowych) oraz tych w sztywnej i grubej okładce, na rzecz zeszytów cieńszych , np. 32-kartkowych i w miękkiej oprawie. Te ostatnie może nie są tak efektowne i trwałe, lecz na pewno są lżejsze i dają odpocząć kręgosłupom naszych dzieci.

Stanowisko pracy ucznia

Wielogodzinne przebywanie uczniów w szkole wymaga zapewnienia im odpowiedniego stanowiska pracy. Oznacza to, że dla ucznia o określonym wzroście i określonej wysokości kolanowej powinno być zapewnione odpowiednie krzesło i ławka. Właściwy dobór umeblowania określa Polska Norma. Ustalono w niej 8 numerów mebli. Każdemu numerowi przypisano określony kod kolorystyczny, który przedstawia poniższa tabela (tzw. tęcza wzrostu).

 

Numer zestawu

(krzesło i ławka)

Wysokość w cm

Zakres wzrostu ucznia

(w cm)

Kod koloru

siedziska krzesła

pulpitu stolika

0

21

40

80-95

Biały

I

26

46

93-116

Pomarańczowy

II

31

53

108-121

Fioletowy

III

35

59

119-142

Żółty

IV

38

64

133-159

Czerwony

V

43

71

146-176,5

Zielony

VI

46

76

159-188

Niebieski

VII

51

82

174-207

Brązowy

           

Takimi kodami kolorystycznymi lub numerami powinny być oznakowane ławki i krzesła szkolne. Istotne jest także, aby meble były właściwie skomplementowane.

Przy stole oznakowanym określonym numerem lub określonym kolorem nie może stać krzesło oznakowane innym numerem lub innym kolorem.

Ważne jest również, aby pierwszy rząd ławek był oddalony o 2,2 m od tablicy.

            Wiedząc, jakiego wzrostu jest nasze dziecko , łatwo można sprawdzić, w jakim zestawie mebli szkolnych powinno siedzieć. W niektórych szkołach spotkać można przymiary wzrostowe. Są to listwy z kolorami wymalowanymi na określonych wysokościach (zgodnie z tabelą) Przymiary znajdują się w klasach lub na korytarzach szkolnych.

          

            Długotrwałe siedzenie przy stanowisku pracy niedostosowanym do wzrostu ucznia może przyczynić się do powstania wad postawy wśród których najczęściej spotykaną grupą są skoliozy (boczne skrzywienie kręgosłupa)